🇬🇧 Read this article in English
ห้องพ่นสีแบบม่านน้ำ (Wet Spray Booth) ทุกห้องจะเกิด กากสี ละอองสีส่วนที่ไม่ได้เกาะชิ้นงาน (Overspray) จะถูกน้ำในระบบดักจับไว้ และเมื่อเวลาผ่านไป น้ำในบ่อจะเต็มไปด้วยกากสีที่เหนียวและหนัก วิธีจัดการกากสีส่งผลโดยตรงต่อค่ากำจัดของเสีย เวลาหยุดเครื่องเพื่อล้างบ่อ และคุณภาพผิวงานพ่นสี บทความนี้อธิบายว่ากากสีคืออะไร วิธีบำบัดที่นิยมใช้ และเครื่องแยกตะกอนแบบหมุนเหวี่ยงช่วยให้กากสีแห้งขึ้นและน้ำสะอาดขึ้นได้อย่างไร
กากสีคืออะไร?
ในห้องพ่นสีแบบม่านน้ำหรือแบบเวนทูรี ละอองสีจะถูกดักจับด้วยน้ำที่ไหลเวียนในระบบ โดยมีการเติมสารเคมีตัดความเหนียว (Coagulant หรือ Detackifier) เพื่อให้อนุภาคสีหมดความเหนียวและจับตัวเป็นก้อน (Floc) กากสีอาจลอยอยู่ที่ผิวน้ำหรือจมลงก้นบ่อ ขึ้นอยู่กับสารเคมีที่ใช้ สิ่งที่ได้คือส่วนผสมของเนื้อสี น้ำ และสารเคมี ซึ่งมักมีปริมาณน้ำสูงมาก
ทั้งสีระบบน้ำมัน (Solvent) และสีระบบน้ำ (Water-based) ต่างก็ทำให้เกิดกากสี และหากเลือกสารตัดความเหนียวที่เหมาะสม ก็สามารถบำบัดสีทั้งสองแบบได้ในระบบเดียวกัน
ทำไมกากสีจึงเป็นต้นทุนสูง
- ค่ากำจัดกากของเสีย: กากสีต้องกำจัดเป็นของเสียอุตสาหกรรมและคิดค่าใช้จ่ายตามน้ำหนัก กากสีที่เปียกเท่ากับการจ่ายเงินเพื่อกำจัดน้ำ
- เวลาหยุดเครื่อง: กากสีสะสมในบ่อ ปั๊ม และหัวฉีด ต้องหยุดเพื่อดูดบ่อและล้างทำความสะอาดเป็นประจำ
- คุณภาพผิวงาน: น้ำที่สกปรกนำอนุภาคสีละเอียดกลับเข้าระบบ อาจทำให้ผิวงานพ่นสีเกิดตำหนิ
- กลิ่นและแบคทีเรีย: น้ำที่ไม่ได้บำบัดนาน ๆ จะเกิดกลิ่นเหม็นและเป็นปัญหาสุขอนามัยของพนักงาน
- สิ้นเปลืองสารเคมี: หากไม่ได้ทำความสะอาดน้ำอย่างต่อเนื่อง ต้องใช้สารตัดความเหนียวและสารช่วยลอยตัว (Flocculant) มากขึ้น
วิธีบำบัดกากสีที่นิยมใช้
ตักกากสีด้วยมือ
พนักงานตักกากสีที่ลอยอยู่ออกเอง ไม่ต้องลงทุน แต่ใช้แรงงานมาก ทำได้ไม่สม่ำเสมอ และกากสีที่ได้ยังมีน้ำปนอยู่มาก
เครื่องกวาดผิวน้ำ (Surface Skimmer) และระบบลอยตะกอน
ระบบเหล่านี้กวาดกากสีที่ลอยอยู่ออกอย่างต่อเนื่อง โดยมักต้องใช้สารช่วยลอยตัวร่วมด้วย ใช้งานได้ดีระดับหนึ่ง แต่กากสีที่ได้ยังเปียกมาก ในโรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์แห่งหนึ่ง กากสีจากระบบกวาดผิวน้ำมีความชื้นประมาณ 70 %
บ่อตกตะกอน ถุงกรอง และเครื่องอัดกรอง (Filter Press)
กากสีจะตกตะกอนหรือถูกดักไว้ในวัสดุกรองแล้วนำไปรีดน้ำ ระบบเหล่านี้ใช้พื้นที่มาก มีค่าวัสดุสิ้นเปลือง เช่น ถุงกรองหรือผ้ากรอง และต้องใช้แรงงานดูแลเป็นประจำ
เครื่องแยกตะกอนแบบหมุนเหวี่ยง (Centrifugal Separator)
เครื่องแยกตะกอนจะดูดน้ำจากบ่อพ่นสีผ่านถังที่หมุนด้วยความเร็วสูง แรงเหวี่ยงประมาณ 2,000 เท่าของแรงโน้มถ่วงจะเหวี่ยงอนุภาคสีไปเกาะที่ผนังถังเป็นก้อนแน่น ส่วนน้ำที่สะอาดจะไหลกลับสู่บ่อ รุ่นอัตโนมัติเต็มรูปแบบอย่าง STA A-25 จะหยุดป้อนน้ำเมื่อถังเต็ม ปล่อยให้น้ำที่ค้างอยู่ไหลออก แล้วขูดกากสีแห้งลงถังรองรับเอง โดยไม่ต้องใช้คนและไม่ต้องใช้วัสดุกรอง
กรณีศึกษา: เครื่องแยกตะกอน 4 เครื่องแทนที่ระบบกวาดผิวน้ำ
ผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ชั้นนำรายหนึ่งมีห้องพ่นสีแบบม่านน้ำ 10 ห้องสำหรับชิ้นส่วนพลาสติก ใช้ทั้งสีระบบน้ำมันและสีระบบน้ำ เดิมใช้ระบบกวาดผิวน้ำ ต้องกำจัดน้ำปนกากสีปีละ 500–600 ตัน ที่ความชื้นประมาณ 70 %
โรงงานทยอยเปลี่ยนมาใช้เครื่องแยกตะกอน STA A-25 จำนวน 4 เครื่อง แต่ละเครื่องรองรับห้องพ่นสี 2–3 ห้อง ผลลัพธ์ที่ได้:
- ความชื้นของกากสีลดลงประมาณ 72 % น้ำหนักกากที่ต้องกำจัดจึงลดลงมาก
- เครื่องแต่ละเครื่องปล่อยกากสีที่เกือบแห้งได้สูงสุด 50 กก. ต่อชั่วโมง โดยอัตโนมัติ
- ไม่ต้องใช้สารช่วยลอยตัว (Flocculant) อีกต่อไป ใช้เพียงสารตัดความเหนียว
- ลดค่าแรงและลดปัญหาระบบขัดข้อง
- คืนทุนภายในประมาณ 1 – 1.5 ปี
อ่านกรณีศึกษาฉบับเต็ม: แยกกากตะกอนสีจากน้ำเสียห้องพ่นสี
เคล็ดลับให้การแยกกากสีได้ผลดีขึ้น
- เลือกสารตัดความเหนียวให้เหมาะ: สารที่ใช้ได้ทั้งสีระบบน้ำมันและระบบน้ำช่วยให้ระบบง่ายขึ้น และอาจไม่ต้องใช้สารช่วยลอยตัวเลย
- บำบัดน้ำอย่างต่อเนื่อง: เดินเครื่องแยกตะกอนแบบบายพาสระหว่างการผลิต และเดินต่อในช่วงหยุดผลิตเพื่อแยกอนุภาคละเอียดที่เหลือ
- ดักชิ้นใหญ่ก่อน: ติดตั้งตะแกรงหรือตะกร้ากรองก่อนปั๊มป้อน เพื่อกันก้อนสีขนาดใหญ่และเศษวัสดุ
- วางแผนถังพักน้ำ: ถังพักช่วยให้พักน้ำจากบ่อพ่นสีไว้ระหว่างล้างห้องพ่นสีได้ โดยไม่ต้องหยุดการบำบัด
- แยกน้ำแต่ละห้องได้: เครื่องหนึ่งเครื่องสามารถสลับบำบัดน้ำหลายห้องพ่นสีตามรอบเวลา โดยไม่ต้องผสมน้ำของแต่ละห้อง
บริการบำบัดกากสีในประเทศไทย
E&W Industrial Service Asia จำหน่าย ติดตั้ง และให้บริการเครื่องแยกตะกอน STA ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เราสามารถทดสอบตัวอย่างน้ำจากบ่อพ่นสีของท่าน และมีเครื่องสำหรับทดลองใช้และให้เช่า เพื่อให้ท่านเห็นผลกากสีที่แห้งขึ้นและน้ำที่สะอาดขึ้นในโรงงานของท่านเองก่อนตัดสินใจลงทุน
ติดต่อเรา เพื่อประเมินหน้างานฟรี หรือดู เครื่องแยกตะกอนแบบหมุนเหวี่ยง STA
